Sau khi thu hoạch, nhiều nhà vườn thường cho rằng cây sầu riêng đã mất nhiều dinh dưỡng để nuôi trái nên cần bón thật nhiều phân để cây nhanh khỏe trở lại.
Tuy nhiên, thực tế có những vườn càng tăng lượng phân bón thì cây càng chậm ra đọt, lá thiếu sức sống và mất nhiều thời gian để phục hồi.
Nguyên nhân không phải lúc nào cũng do cây thiếu phân. Trong nhiều trường hợp, vấn đề lại bắt đầu từ bộ rễ đang suy yếu sau một vụ mang trái.
Bộ rễ mới là bộ phận chịu nhiều áp lực sau thu hoạch
Trong suốt quá trình ra hoa, đậu trái và nuôi trái, bộ rễ phải liên tục hấp thu nước và dinh dưỡng để cung cấp cho toàn bộ cây.
Sau khi thu hoạch, phần tán lá bên ngoài có thể vẫn xanh nhưng bộ rễ bên dưới đất chưa chắc đã hoạt động tốt. Đặc biệt, nếu vườn vừa trải qua những đợt mưa kéo dài, đất thường xuyên ẩm hoặc thoát nước chậm, bộ rễ càng dễ rơi vào tình trạng thiếu oxy và suy yếu.
Khi rễ chưa phục hồi, cây sẽ khó hấp thu lượng dinh dưỡng được bổ sung. Vì vậy, bón nhiều phân trong thời điểm này chưa chắc giúp cây khỏe nhanh hơn, thậm chí còn có thể làm tăng áp lực cho vùng rễ.
Vì sao bón nhiều phân nhưng cây vẫn chậm phục hồi?
1. Bộ rễ chưa có khả năng hấp thu tốt
Phân bón chỉ phát huy hiệu quả khi bộ rễ hoạt động bình thường.
Nếu rễ đang yếu, bị tổn thương hoặc chưa hình thành lại rễ non sau thời gian nuôi trái, lượng phân được bón xuống sẽ không được cây hấp thu hiệu quả.
Đây là lý do có những cây đã được bổ sung nhiều dinh dưỡng nhưng vẫn chậm ra đọt, lá phát triển kém hoặc sinh trưởng không đồng đều.
2. Đất còn quá ẩm sau những cơn mưa
Sau mưa, bề mặt đất có thể đã khô nhưng tầng đất bên dưới vùng rễ vẫn còn giữ nước.
Khi đất bị bí hoặc đọng nước kéo dài, lượng oxy trong đất giảm xuống, khiến bộ rễ hoạt động chậm. Trong điều kiện này, nếu tiếp tục bón thêm phân, cây vẫn khó hấp thu như mong muốn.
Vì vậy, sau những đợt mưa liên tiếp, việc đầu tiên bà con cần làm là kiểm tra khả năng thoát nước của vườn thay vì vội vàng tăng lượng phân bón.
3. Chỉ nhìn tán lá mà bỏ qua bộ rễ
Nhiều nhà vườn thấy lá sầu riêng vẫn xanh nên cho rằng cây đang khỏe.
Tuy nhiên, lá xanh không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bộ rễ khỏe. Ở giai đoạn đầu, rễ có thể đã suy yếu nhưng tán lá chưa biểu hiện rõ.
Đến khi cây xuất hiện tình trạng chậm ra đọt, lá vàng hoặc phát triển kém hơn những cây xung quanh thì bộ rễ có thể đã bị ảnh hưởng trong một thời gian.
4. Áp dụng cùng một cách chăm sóc cho toàn bộ vườn
Ngay trong cùng một vườn, mỗi cây vẫn có thể có tình trạng khác nhau.
Cây nằm ở vị trí cao, đất thông thoáng có thể phục hồi nhanh hơn. Trong khi đó, cây ở vùng trũng, đất nén chặt hoặc thường xuyên đọng nước sẽ phát triển chậm hơn.
Nếu áp dụng cùng một lượng phân cho tất cả các cây mà không kiểm tra tình trạng thực tế, những cây có bộ rễ yếu có thể càng khó phục hồi.
Dấu hiệu cho thấy sầu riêng đang phục hồi tốt
Trước khi bón phân, bà con nên quan sát tổng thể tình trạng của cây.
Một cây sầu riêng đang phục hồi tốt thường có những dấu hiệu như:
- Bắt đầu xuất hiện rễ non mới.
- Đọt phát triển tương đối đồng đều.
- Lá xanh, dày và cứng cáp.
- Cây lấy lại sức sinh trưởng sau thu hoạch.
- Đất quanh vùng rễ thông thoáng, không đọng nước kéo dài.
Ngược lại, nếu cây chậm ra đọt, đọt phát triển yếu, lá vàng hoặc sinh trưởng kém hơn các cây xung quanh, bà con cần kiểm tra lại bộ rễ trước khi tiếp tục tăng lượng phân.
Sau thu hoạch, cần làm gì trước khi bón phân?
Kiểm tra và cải thiện khả năng thoát nước
Bà con nên quan sát những vị trí thường xuyên đọng nước, đặc biệt là khu vực quanh gốc và vùng rễ.
Nếu nước rút chậm, cần ưu tiên khơi thông dòng chảy, vệ sinh mương rãnh và tạo điều kiện để đất thông thoáng.
Kiểm tra gốc, thân và vùng rễ
Không nên chỉ nhìn vào màu sắc của lá để đánh giá sức khỏe cây.
Bà con cần kết hợp quan sát vùng gốc, tình trạng đất, sự phát triển của rễ non, tốc độ ra đọt và các dấu hiệu bất thường trên thân cây.
Cắt tỉa cành sau thu hoạch
Những cành khô, cành gãy, cành sâu bệnh hoặc cành mọc quá dày vẫn tiếp tục tiêu hao dinh dưỡng.
Cắt tỉa hợp lý sẽ giúp tán cây thông thoáng hơn, giảm độ ẩm bên trong tán và giúp cây tập trung nguồn lực cho quá trình phục hồi.
Theo dõi sự phát triển của đọt mới
Đọt mới là một trong những dấu hiệu cho thấy cây đang lấy lại sức.
Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là cây ra thật nhiều đọt mà là các đọt phải khỏe, phát triển đồng đều và được bộ rễ cung cấp đủ dinh dưỡng.
Nếu cây bật quá nhiều đọt trong khi rễ chưa phục hồi hoàn toàn, nguồn dinh dưỡng có thể bị phân tán, làm đọt nhỏ và phát triển không đồng đều.
Lựa chọn giải pháp phù hợp với tình trạng thực tế của vườn
Sau khi đất đã thông thoáng và bộ rễ bắt đầu hoạt động trở lại, bà con mới nên tiến hành bổ sung dinh dưỡng.
Tùy tình trạng thực tế, có thể tham khảo kết hợp BM ROOT và ENZYME BMFE trong quy trình chăm sóc vùng rễ. Đồng thời, BMFE ORGANIC 70 OM có thể được bổ sung vào quy trình chăm sóc nền đất khi điều kiện vườn phù hợp. Đây đều là những sản phẩm nằm trong danh mục sản phẩm của BMFE.
Điều quan trọng là không nên áp dụng một công thức giống nhau cho toàn bộ vườn. Sản phẩm cần được sử dụng theo hướng dẫn trên nhãn hoặc theo tư vấn của đội ngũ kỹ thuật BMFE.
Không phải cứ cây chậm ra đọt là thiếu phân
Khi thấy sầu riêng chậm ra đọt sau thu hoạch, nhiều nhà vườn thường nghĩ ngay đến việc cây thiếu dinh dưỡng.
Tuy nhiên, tình trạng này còn có thể liên quan đến:
- Bộ rễ chưa phục hồi sau thời gian nuôi trái.
- Đất quá ẩm hoặc thoát nước kém.
- Cây chưa được cắt tỉa hợp lý.
- Đọt non chịu ảnh hưởng từ mưa kéo dài.
- Một số vị trí trong vườn có nền đất và khả năng thoát nước khác nhau.
Vì vậy, trước khi tăng lượng phân bón, bà con cần tìm đúng nguyên nhân khiến cây phục hồi chậm.
Muốn cây sầu riêng phục hồi tốt, hãy bắt đầu từ bộ rễ
Sau thu hoạch, điều quan trọng nhất không phải là bón càng nhiều phân càng tốt.
Bà con cần ưu tiên kiểm tra khả năng thoát nước, tình trạng bộ rễ, sức phát triển của đọt và độ thông thoáng của tán cây. Khi bộ rễ khỏe và có khả năng hấp thu tốt, việc bổ sung dinh dưỡng mới mang lại hiệu quả phù hợp.
