Vụ lúa Đông Xuân được xem là vụ mùa quan trọng nhất trong năm của bà con nông dân miền Tây nói chung và tỉnh Cà Mau nói riêng. Tuy nhiên, thực tế tại các cánh đồng Phước Long, Vĩnh Phước vào những ngày cuối tháng 4/2026 lại đang phản ánh một nghịch lý: Lúa đầy bồ nhưng túi tiền nông dân lại "mỏng" đi đáng kể.
Bức tranh năng suất: Những con số "biết nói"
Tính đến ngày 25/04/2026, toàn tỉnh Cà Mau đã thu hoạch hơn 50% diện tích trên tổng số 93.000 ha xuống giống. Nhờ thời tiết năm nay thuận lợi, ít bão và sâu bệnh được kiểm soát chặt chẽ, năng suất lúa Cà Mau 2026 ghi nhận những con số ấn tượng:
-
Bình quân đạt từ 6 - 6,5 tấn/ha.
-
Các giống lúa chất lượng cao như Đài Thơm 8, OM18 đạt ngưỡng 800kg - 850kg/công (tương đương 8 - 8,5 tấn/ha).
-
Hạt lúa mẩy, vàng sáng, tỷ lệ lép hạt cực thấp nhờ quá trình trỗ bông gặp nắng đẹp.
Nghịch lý lợi nhuận: Nông dân "ngồi trên đống lửa"
Dù lúa trúng mùa, nhưng nụ cười của bà con nông dân như ông Trần Văn Bưởi hay ông Phạm Hiệp Phong lại không trọn vẹn. Nguyên nhân chính khiến lợi nhuận trồng lúa vụ Đông Xuân năm nay sụt giảm nghiêm trọng đến từ hai phía:
Áp lực từ giá bán: Hiện tại, giá lúa Đông Xuân tại Cà Mau đang dao động quanh mức 5.500 - 6.100 đồng/kg. So với kỳ vọng ban đầu và giá trị xuất khẩu lúa gạo toàn cầu, mức giá này được xem là khá thấp. Thương lái thu mua chậm, ghe neo đậu thưa thớt khiến không khí tại các vùng vựa lúa lớn trở nên trầm lắng hơn mọi năm.
Chi phí sản xuất "leo thang": Đây mới chính là "gông cùm" thực sự đối với bà con. Theo chia sẻ thực tế từ ruộng:
-
Chi phí thuê máy gặt: Tăng vọt lên 450.000 - 500.000 đồng/công (tăng 30-40% so với năm ngoái) do giá nhiên liệu và chi phí nhân công tăng cao.
-
Vật tư nông nghiệp: Giá phân bón và thuốc BVTV vẫn duy trì ở mức cao trong suốt vụ.
-
Tổng kết: Sau khi trừ hết chi phí, lợi nhuận chỉ còn khoảng 1 triệu đồng/công. Với những hộ không quản lý tốt chi phí, mức lãi thậm chí chỉ đủ để hòa vốn, "lấy công làm lời".
Bài toán bền vững: Làm sao để vụ Hè Thu không lặp lại "nỗi buồn"?
Trước áp lực của việc chi phí sản xuất lúa tăng cao, các chuyên gia nông nghiệp và phía chính quyền địa phương (như xã Vĩnh Phước) đã bắt đầu vào cuộc để tìm lối thoát. Để bảo vệ lợi nhuận cho bà con, cần tập trung vào các giải pháp:
-
Liên kết chuỗi giá trị: Đẩy mạnh mô hình Cánh đồng lớn, ký kết bao tiêu với các doanh nghiệp ngay từ đầu vụ để ổn định đầu ra.
-
Ứng dụng kỹ thuật canh tác tiết kiệm: Bà con cần thay đổi tư duy từ "tăng năng suất bằng mọi giá" sang "giảm chi phí để tăng lợi nhuận". Sử dụng các dòng phân bón thông minh, bón đúng liều lượng và áp dụng quy trình 1 phải 5 giảm.
-
Chủ động kế hoạch cho vụ Hè Thu: Với dự báo thời tiết mưa nhiều, dễ đổ ngã, bà con cần chuẩn bị đất kỹ và lựa chọn các dòng thuốc cứng cây, chống rụng hạt để hạn chế thất thoát sau thu hoạch.
Kết thúc vụ Đông Xuân 2026, những hạt lúa mẩy vẫn rơi trên ruộng, nhưng cái vui dường như đã rớt lại đâu đó trên những hóa đơn vật tư và tiền máy cắt. Đây là hồi chuông cảnh báo để nhà vườn và các đơn vị đồng hành cùng nông nghiệp cần có những bước đi đột phá hơn về mặt giải pháp và quản lý chi phí.
NGUỒN: BÁO DÂN VIỆT
