1. Tại sao cần chú trọng tưới tiêu và thoát nước sau thu hoạch?
Giai đoạn sau thu hoạch thường trùng với mùa mưa hoặc thời điểm chuyển mùa. Nếu hệ thống tưới tiêu không tốt, cây sầu riêng sẽ đối mặt với 2 nguy cơ lớn:
- Ngập úng gây thối rễ: Nước đọng lâu ngày làm rễ bị ngạt oxy, tạo điều kiện cho nấm Phytophthora và Fusarium tấn công.
- Sốc nước: Tưới quá nhiều hoặc quá ít đột ngột khiến cây bị stress, làm rụng lá non và suy yếu hệ miễn dịch.
2. Kỹ thuật thoát nước – Ưu tiên hàng đầu để chống thối rễ
Trước khi nghĩ đến việc bón phân phục hồi, bà con cần đảm bảo vườn sầu riêng "thông thoáng – không đọng nước".
- Xẻ rãnh thoát nước: Đối với vườn ở vùng thấp hoặc miền Tây, cần kiểm tra lại hệ thống mương liếp. Đảm bảo mực nước trong mương cách mặt liếp ít nhất 60-80cm.
- Vệ sinh mặt liếp: Thu gom rác thải, lá mục xung quanh gốc để tránh tình trạng giữ ẩm quá mức, giúp cổ rễ luôn khô thoáng.
- Phá váng mặt đất: Sau một mùa vụ đất thường bị nén chặt. Bà con nên dùng cào răng xới nhẹ lớp đất mặt (tránh làm đứt rễ lớn) để giúp đất "thở" và nước thấm nhanh hơn, không đọng vũng.
3. Chế độ tưới nước phục hồi chuẩn chuyên gia
Tưới nước sau thu hoạch không cần quá nhiều về lượng nhưng cần đều đặn và vừa đủ.
- Nguyên tắc "Tưới ít – Chia nhiều lần": Giúp rễ làm quen lại với độ ẩm, tránh tình trạng tế bào rễ bị trương nứt do hút nước quá nhanh.
- Thời điểm tưới: Nên tưới vào sáng sớm (trước 9h) hoặc chiều mát. Tránh tưới vào ban đêm vì độ ẩm cao dễ phát sinh nấm bệnh.
- Kết hợp thuốc kích rễ và sát khuẩn: Trong những lần tưới đầu tiên sau thu hoạch, bà con nên kết hợp các sản phẩm chứa Humic, Fulvic để kích rễ mới và các hoạt chất sát khuẩn rễ để tiêu diệt mầm bệnh còn sót lại.
4. Những lưu ý "vàng" để rễ sầu riêng luôn khỏe
- Kiểm tra độ pH đất: Đất quá chua (pH thấp) là môi trường cực thuận cho nấm thối rễ. Hãy duy trì pH ở mức 5.5 - 6.5.
- Không bón phân hóa học ngay lập tức: Khi rễ còn yếu, bón phân hóa học liều cao dễ gây "cháy rễ". Hãy ưu tiên phân hữu cơ vi sinh sau khi rễ đã bắt đầu hồi phục.
- Quan sát biểu hiện của lá: Nếu lá có dấu hiệu vàng, rũ dù đã tưới đủ nước, cần kiểm tra ngay bộ rễ để xử lý thuốc đặc trị thối rễ kịp thời.
Kết luận: Hệ thống tưới tiêu và thoát nước hợp lý chính là "chìa khóa" để giữ cho bộ rễ sầu riêng bền bỉ. Một bộ rễ khỏe mạnh không chỉ giúp cây vượt qua giai đoạn sau vụ mà còn là nền tảng cho năng suất vượt trội ở mùa sau.
